ಇಂದು ಮಡಿಕೇರಿಯ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಪರಿಮಳವಿದೆ! ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ, ಮಂಜು ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕಿದ, ರೈತನ ಬೆವರಿನಿಂದ ನೆಂದ ಆ ಕಾಫಿ ಬೀಜದ ಘಮ! ಅಕ್ಟೋಬರ್ 13 ಮತ್ತು 14! ಮಡಿಕೇರಿ ಕಾಫಿ ದಸರಾಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ! ಮಳಿಗೆಗಳು! ತಜ್ಞರ ಚರ್ಚೆಗಳು! ಬೆಳೆಗಾರರ ಕಥೆಗಳು! ಕಾಫಿ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಹಬ್ಬ! ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಕಡೆ ಸೇರಿವೆ!
ಕಾಫಿ ದಸರಾ ಬರೀ ಒಂದು ಪ್ರದರ್ಶನವಲ್ಲ. ಇದು ಕೊಡಗಿನ ಆತ್ಮದ ಒಂದು ಆಚರಣೆ. ಈ ನಾಡಿನ ಪ್ರತಿ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲೂ ಕಾಫಿ ಗಿಡವಿದೆ, ಪ್ರತಿ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಕಾಫಿಯ ಕಥೆಯಿದೆ. ಅಜ್ಜ ನೆಟ್ಟ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪ ಗೊಬ್ಬರ ಹಾಕಿದ, ಅಪ್ಪ ಕಾಪಾಡಿದ ತೋಟವನ್ನು ಮಗ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಹೀಗೆ ತಲೆಮಾರಿನಿಂದ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಹರಿದು ಬಂದ ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಹಬ್ಬವೇ ಕಾಫಿ ದಸರಾ.
ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಫಿ ಬೆಳೆಗಾರ ಬಹಳ ಕಷ್ಟ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಒಂದು ವರ್ಷ ಅತಿವೃಷ್ಟಿ, ಇನ್ನೊಂದು ವರ್ಷ ಬರ. ಕಾಡಾನೆಗಳ ಹಾವಳಿ, ಬಿಳಿ ಕಾಂಡ ಕೊರಕ ಹುಳುವಿನ ಕಾಟ, ಕೂಲಿಕಾರರ ಕೊರತೆ, ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಸಾಲದ ಹೊರೆ. ಇವೆಲ್ಲದರ ಮಧ್ಯೆಯೂ ಆ ರೈತ ಗಿಡವನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಕಾಫಿ ಅವನ ಪಾಲಿಗೆ ಬರೀ ಬೆಳೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಅವನ ಅಜ್ಜನ ಆಶೀರ್ವಾದ, ಅಪ್ಪನ ಕನಸು, ಮಗನ ಭವಿಷ್ಯ.
ಈ ಕಾಫಿ ದಸರಾದ ವಿಶೇಷತೆ ಏನೆಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಬರೀ ಕಾಫಿ ಕುಡಿದು ಹೊರಡುವ ಹಬ್ಬವಲ್ಲ. ತಜ್ಞರು ಬಂದು ಕಾಫಿ ಬೆಳೆಗಾರರಿಗೆ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಎದುರಿಸಲು, ರೋಗಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು, ಇಳುವರಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆ ಪಡೆಯಲು ಹೀಗೆ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೆಳೆಗಾರನಿಗೆ ಬರೀ ಜ್ಞಾನ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ, ಭರವಸೆಯನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತದೆ. “ನೀನೊಬ್ಬನೇ ಅಲ್ಲ, ನಿನ್ನ ಹಿಂದೆ ಇಡೀ ಸಮುದಾಯ ಇದೆ” ಎಂಬ ಸಂದೇಶ.
ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕಾಫಿ ಬೀಜವಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಕೊಡಗಿನ ಜೇನು, ಮಸಾಲೆ, ಮೆಣಸು, ಏಲಕ್ಕಿ, ಅಡಿಕೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಸ್ತ್ರಗಳು, ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು, ಎಲ್ಲವೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಇಲ್ಲಿಂದ ಬರೀ ಕಾಫಿ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ, ಕೊಡಗಿನ ಒಂದು ಚೂರು ಕಥೆಯನ್ನೇ ಜೊತೆಗೆ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ.
ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ, ಮೈಸೂರಿನಿಂದ, ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ, ಹೊರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡ ಕಾಫಿ ಪ್ರಿಯರು ಈ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಹರಿದು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಬರೀ ಕಾಫಿ ರುಚಿ ನೋಡಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಆ ಕಾಫಿಯ ಹಿಂದಿನ ಕಥೆ ಕೇಳಲು ಬರುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಪಟ್ಟಣದ ಕೆಫೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ದಿನ ಕುಡಿಯುವ ಆ ಕಪ್‌ನ ಹಿಂದೆ ಯಾರಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಹೇಗೆ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಅರಿಯಲು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ಕಾಫಿ ದಸರಾದ ನಿಜವಾದ ಯಶಸ್ಸು! ಅದು ನಗರ ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಯ ನಡುವೆ ಒಂದು ಸೇತುವೆಯಾಗುತ್ತದೆ!
ಇಂದಿನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬ್ರೆಜಿಲ್, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ, ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಕಾಫಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಕೊಡಗಿನ ಕಾಫಿಗೆ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣವಿದೆ. ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ, ಅರಣ್ಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಈ ಕಾಫಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅಪರೂಪ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳು ಬರೀ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲ, ಅವು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ, ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ದಾರಿ, ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಉಸಿರು. ಈ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೋರಿಸಬೇಕಾದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಈ ಹಬ್ಬಕ್ಕಿದೆ.
ಕಾಫಿ ದಸರಾಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಒಂದು ವಿನಂತಿ. ಅಲ್ಲಿ ಬರೀ ಫೋಟೊ ತೆಗೆದು ಹೊರಡಬೇಡಿ. ಆ ಮಳಿಗೆಯ ಹಿಂದೆ ನಿಂತ ಬೆಳೆಗಾರನ ಜೊತೆ ಎರಡು ಮಾತು ಆಡಿ. ಅವನ ತೋಟದ ಕಥೆ ಕೇಳಿ, ಅವನ ಕಷ್ಟ ಅರಿಯಿರಿ, ಉತ್ಪನ್ನ ಖರೀದಿಸಿ. ಆ ಒಂದು ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಕಾಫಿ ಬರೀ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಘಮ ತರುವುದಿಲ್ಲ, ಆ ರೈತನ ಮನೆಗೆ ಬೆಳಕು ತರುತ್ತದೆ.
ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳ ಬ್ರಾಂಡೆಡ್ ಕಾಫಿಗಿಂತ, ಬೆಳೆಗಾರನಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಖರೀದಿಸಿದ ಕಾಫಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ರುಚಿ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಿಲ್ಲ, ಆ ರೈತನ ಆತ್ಮೀಯತೆಯಿದೆ. “ಇದು ನನ್ನ ತೋಟದಲ್ಲಿ ನಾನೇ ಬೆಳೆದದ್ದು” ಎಂದು ಹೇಳುವ ಆ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಧ್ವನಿಯಿದೆ!
ಮಡಿಕೇರಿಗೆ ಹೋಗಲಾಗದವರಿಗೂ ಈ ಹಬ್ಬದ ಸಂದೇಶ ಇದೆ. ನೀವಿರುವಲ್ಲೇ, ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ಕಾಫಿ ಕುಡಿಯುವಾಗ, ಕೊಡಗಿನ ಬೆಟ್ಟವನ್ನೊಮ್ಮೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಆ ಮಂಜು! ಆ ಗಿಡಗಳು! ಆ ರೈತ1 ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾಫಿ ಖರೀದಿಸಿ. ಇದೇ ಕಾಫಿ ದಸರಾದ ನಿಜವಾದ ಆತ್ಮ!
ಓಯಾಸಿಸ್ ಈ ಕಾಫಿ ದಸರಾಕ್ಕೆ ಶುಭ ಹಾರೈಸುತ್ತದೆ. ಕೊಡಗಿನ ಪ್ರತಿ ಬೆಳೆಗಾರನಿಗೂ ಈ ಹಬ್ಬ ಹೊಸ ಭರವಸೆ ತರಲಿ, ಹೊಸ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ತರಲಿ, ಹೊಸ ಬದುಕನ್ನು ತರಲಿ.
ಬರಹ: ಸಂತೋಷ್‌ಕುಮಾರ್ ತಂಗವೇಲು
