ಪ್ರಿಯ ಓದುಗರೇ, ಒಂದು ಕಥೆ ಹೇಳಬೇಕು ಅನ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ!
ನಮ್ಮೂರಿನ ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯ ಸುಬ್ಬಮ್ಮ. ಎಪ್ಪತ್ತು ದಾಟಿದ ಹಣ್ಣು ಹಣ್ಣು ಮುದುಕಿ. ಗಂಡ ಅಗಲಿ ವರ್ಷಗಳೇ ಉರುಳಿವೆ. ಮಗ ಇರುವುದು ದೂರದ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ. ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ ಕತ್ತಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಮಗನ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಲು ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ಫೋನ್ ಹಿಡಿದು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವಳು.
ಒಂದು ದಿನ ಫೋನ್ ರಿಂಗಣಿಸಿತು. “ಅಮ್ಮಾ, ನಾನು ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ, ಈಗಲೇ ಹಣ ಕಳುಹಿಸು” ಎಂಬ ಧ್ವನಿ.
ಸುಬ್ಬಮ್ಮನ ಕೈ ನಡುಗಿತು! ಎದೆ ಜೋರಾಗಿ ಬಡಿದುಕೊಂಡಿತು! ಅಂಗಡಿಗೆ ಓಡಿ ಹೋಗಿ, ಜೀವನವಿಡೀ ಕೂಡಿಟ್ಟ ಹಣವನ್ನೆಲ್ಲ ಆ ಅಪರಿಚಿತ ಖಾತೆಗೆ ಹಾಕಿಬಿಟ್ಟಳು!
ಆದರೆ ಆಮೇಲೆ ತಿಳಿದ ಕಹಿ ಸತ್ಯವೇನೆಂದರೆ, ಆ ಧ್ವನಿಯ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದದ್ದು ಮಗನ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲ! ಒಬ್ಬ ಕಳ್ಳನ ಕ್ರೌರ್ಯ! ಜೀವನ ಪೂರ್ತಿ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಉಳಿಸಿದ ಹಣ ಕಣ್ಣೆದುರೇ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೂರಿಹೋಗಿತ್ತು.”
ಈ ಕಥೆ ಕೇಳಿದಾಗ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಭಾರವಾಯಿತು, ಒಬ್ಬ ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನೇ ಆಯುಧ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಆ ಕಳ್ಳನ ಕ್ರೌರ್ಯ ನೋಡಿ ಕಣ್ಣಂಚು ಒದ್ದೆಯಾಯಿತು!
ಎಷ್ಟು ಸುಬ್ಬಮ್ಮಂದಿರು ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಇದ್ದಾರೋ? ಎಷ್ಟು ಕಣ್ಣೀರು ಈ ಪುಟ್ಟ ಪರದೆಯ ಹಿಂದೆ ಸುರಿದಿದೆಯೋ?
ಬೆಟ್ಟದ ತೊರೆ ನೋಡಿದ್ದೀರಾ? ಸ್ವಚ್ಛ, ತಿಳಿ, ನಂಬಿಕೆಗೆ ಅರ್ಹವಾದ ನೀರು! ಆದರೆ ಅದೇ ತೊರೆಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮುಳ್ಳು ಕಂಟಿ ಬೆಳೆದಿರುತ್ತದೆ, ಕಾಣದಂತೆ ಅಡಗಿ ಕುಳಿತಿರುತ್ತದೆ!
ಈ ಫೋನಿನ ಜಗತ್ತೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಸುಂದರ, ಉಪಯುಕ್ತ, ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಭಾಗ! ಆದರೆ ಅದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಅಪಾಯ ಕಾದಿದೆ!
ಇವತ್ತು ನಾನು ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ, ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿ. 123456 ಅಂತ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದೀರಾ? ಅದು ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬೀಗ ಹಾಕದೆ ಮಲಗಿದಂತೆ. ದೊಡ್ಡಕ್ಷರ, ಚಿಕ್ಕಕ್ಷರ, ಸಂಖ್ಯೆ, ಚಿಹ್ನೆ ಸೇರಿಸಿ ಹನ್ನೆರಡು ಅಕ್ಷರದ ಗಟ್ಟಿ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್ ಮಾಡಿ. ಪ್ರತಿ ಖಾತೆಗೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಇರಲಿ.
ಎರಡನೇ ಬೀಗ ಹಾಕಿ (ದ್ವಿಮುಖ ದೃಢೀಕರಣ – 2FA). ಇದನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿ. ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್ ಕದ್ದರೂ ಓಟಿಪಿ ಇಲ್ಲದೆ ಕಳ್ಳ ಒಳಗೆ ಹೋಗಲಾರ!
ಸುಳ್ಳು ಕರೆ, ಸುಳ್ಳು ಸಂದೇಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸಿ. ಸುಬ್ಬಮ್ಮಗೆ ಬಂದಂತಹ ಕರೆ, ಅಥವಾ “ಉಡುಗೊರೆ ಗೆದ್ದಿದ್ದೀರಿ” ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಬಂದಾಗ, ಎದೆ ಡವಗುಟ್ಟಿದರೂ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಲ್ಲಿ! ಯಾವ ಬ್ಯಾಂಕೂ, ಯಾವ ಸರ್ಕಾರವೂ ಕರೆಯಲ್ಲಿ ಓಟಿಪಿ ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಕೇಳಿದರೆ ಅದು ಕಳ್ಳನೇ!
ಫೋನ್ ಅಪ್‌ಡೇಟ್ ಮಾಡಲು ಸೋಮಾರಿತನ ತೋರಬೇಡಿ. ಆ ಅಪ್‌ಡೇಟ್ ಒಳಗೆ ಹೊಸ ಭದ್ರತೆಯ ಬೀಗ ಇರುತ್ತದೆ!
ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ, ಉಪಹಾರ ಗೃಹಗಳ ಉಚಿತ ವೈ-ಫೈನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಆಪ್ ತೆರೆಯಬೇಡಿ. ಉಚಿತ ಎಂದು ಕಂಡಿದ್ದೆಲ್ಲಾ ಸುರಕ್ಷಿತವಲ್ಲ!
ವಸಂತ ಬಂದಾಗ ಮರ ಹೊಸದಾಗಿ ಚಿಗುರುತ್ತದೆ! ಆದರೆ ಬೇರು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಆ ಮರ ಭಾರಿ ಗಾಳಿಗೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ! ನಮ್ಮ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬದುಕಿನ ಬೇರು ಈ ಪುಟ್ಟ ಪುಟ್ಟ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲೇ ಅಡಗಿರುತ್ತದೆ!
ಇಂದೇ ಫೋನ್ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಿ. ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್ ಬದಲಿಸಿರಿ. ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಈ ಮಾತು ಹೇಳಿ. ಸುಬ್ಬಮ್ಮನಂತಹ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ತಾಯಿಗೆ ಈ ದುಃಖ ಬರದಿರಲಿ.
ಏನಾದರೂ ಘಟನೆ ನಡೆದರೆ ಸುಮ್ಮನಿರಬೇಡಿ! ತಕ್ಷಣ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಅಥವಾ cybercrime.gov.in ನಲ್ಲಿ ದೂರು ಕೊಡಿ.
ಪ್ರೀತಿ ನಮ್ಮ ಶಕ್ತಿ! ಆದರೆ ಅದೇ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಅಸ್ತ್ರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಳ್ಳರಿಂದ ನಮ್ಮವರನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದೂ ನಮ್ಮದೇ ಜವಾಬ್ದಾರಿ!
ಬರಹ: ಸಂತೋಷ್‌ಕುಮಾರ್ ತಂಗವೇಲು
