ಎಲ್ಲರಿಗಾಗಿ ಬದುಕಿದವನು… ತನಗಾಗಿ ಯಾವಾಗ ಬದುಕಿದ?

ಮನುಷ್ಯ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಒಂಟಿಯಾಗಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ! ಎಷ್ಟೋ ಜನರ ನಡುವೆ ಇದ್ದೂ, ಎಷ್ಟೋ ಮಾತುಗಳ ಸಾಗರದ ನಡುವೆ ಇದ್ದೂ, ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಥಟ್ಟನೆ ಒಂಟಿಯಾಗಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಆ ಒಂಟಿತನ ಬಂದಾಗಲೇ ಮನಸ್ಸಿನ ಆ ಪಿಸುಮಾತು ಕೇಳಿಸೋಕೆ ಶುರುವಾಗುತ್ತೆ. ಕತ್ತಲ ಗೋಡೆಗಳ ನಡುವೆ, ಕರಿದಾದ ಆ ಕಾಳರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಆ ಬಿಜಿ ಗಲ್ಲಿಯ ಜನಸಂದಣಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಆ ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಶಾಂತ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲೂ ಬೇಕಾದರೂ ಆಗಬಹುದು. ಆ ಒಂಟಿತನ ಕಾಡಾನೆಯ ಹಾಗೆ ಥಟ್ಟನೆ ಬಂದು ನಿಂತುಬಿಡುತ್ತೆ. ಆಗಲೇ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಒಂದು ಸತ್ಯ ತೋರುತ್ತದೆ. How beautiful life is! ಬದುಕು ಎಷ್ಟು ಸುಂದರ, ಎಷ್ಟು ಆಳ, ಎಷ್ಟು ಅಚ್ಚರಿಯ ಸಾಗರ ಎಂದು! ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೌನದಲ್ಲೇ ಆತ್ಮದ ಸಂಗೀತ ಅಡಗಿದೆ ಎಂಬ ಆ ಸತ್ಯ, ಆ ಒಂಟಿತನದ ಗಾಢ ಮೌನದಲ್ಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತೆ. “ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ನನ್ನ ಜೊತೆಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದೆ” ಎಂಬ ಆ ಒಂದು ಅನುಭವ, ಅದೊಂದು wonderful experience! ನಾನು ಯಾರು ಎಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿಯುವ ಅವಕಾಶ!

ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಗುತ್ತಿದ್ದ. ಆ ನಗು ಎಂಥದ್ದು ಗೊತ್ತಾ? ಬೆಳಗಿನ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳ ಹಾಗೆ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನಗು. ಮನೆಯಲ್ಲೂ , ಸ್ನೇಹಿತರ ನಡುವೆ, office ನಲ್ಲಿಯೂ ನಗು. “ಏನಪ್ಪಾ, ನಿನ್ನ ಜೀವನ ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ ಅನಿಸುತ್ತೆ!” ಎಂದು ಯಾರಾದರೂ ಹೇಳಿದರೆ, ಅವನು ಎಂದಿನಂತೆ ನಗುತ್ತಾ, “ಹೌದು, ಎಲ್ಲವೂ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ” ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದ. ಆದರೆ ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಅವನು ರಾತ್ರಿ ಒಬ್ಬನೇ ಇದ್ದಾಗ ಆ ನಗು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿತ್ತೆಂದು. ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿದ ನಂತರ, ದಿನವಿಡೀ ಧರಿಸಿದ್ದ ಆ ಮುಖವಾಡವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಒಂದೊಂದೇ ಪದರ ಬಿಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದ. ಆ mask ಕಳಚಿದಾಗ ಒಳಗೆ ಏನಿತ್ತು ಗೊತ್ತಾ? ಒಂದು ದಣಿದ ಮುಖ, ಒಂದು ಬಾಡಿದ ಹೃದಯ, ಒಂದು ದಶಕಗಳ ಮೌನ! ಆ ಒಂಟಿ ಕತ್ತಲಿನ ಕೋಣೆಯ ಗೋಡೆಗಳ ನಡುವೆ, ಆ ಕರಿದಾದ ಮೌನದ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ, ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನ ಆ ಪಿಸುಮಾತು ಆಗಲೇ ಎದ್ದೇಳುತ್ತಿತ್ತು.

“ನನ್ನನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಯಾರಾದರೂ ಇದ್ದಾರಾ?” ಎಂಬ ಒಂದೇ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಪ್ರತಿ ರಾತ್ರಿ ಆ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಗಂಟೆಯ ನಾದದ ಹಾಗೆ, ಆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಎದೆಯನ್ನ ಬಡಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಇದ್ದರು. ಕುಟುಂಬ ಇತ್ತು, ಸ್ನೇಹಿತರಿದ್ದರು, ಬಂಧುಗಳಿದ್ದರು, ಮಾತನಾಡಲು ಜನರಿದ್ದರು, WhatsApp groups ಇದ್ದವು, social media friends ಇದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕೇಳಲು ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇದೊಂದು ವಿಚಿತ್ರ ವಿಪರ್ಯಾಸ, ಅಲ್ಲವೇ? ಎಷ್ಟೋ ಜನರ ನಡುವೆ ಇದ್ದೂ ಒಂಟಿ. ಎಷ್ಟೋ ಮಾತುಗಳ ನಡುವೆ ಇದ್ದೂ ಮೌನ. ಎಷ್ಟೋ ಪ್ರೀತಿಯ ನಡುವೆ ಇದ್ದೂ ಶೂನ್ಯ. ಇದೇ ಆಧುನಿಕ ಬದುಕಿನ ದೊಡ್ಡ tragedy!

ಅವನು ಎಲ್ಲರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ. ಯಾರಿಗಾದರೂ ದುಃಖ ಬಂದರೆ ಅವನೇ ಮೊದಲು ಓಡಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ. ಯಾರಿಗಾದರೂ ಹಣದ ತೊಂದರೆ ಬಂದರೆ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಯಾರಾದರೂ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ ಕ್ಷಮಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಯಾರಾದರೂ ತನ್ನನ್ನು ನೋಯಿಸಿದರೂ, “ಪರವಾಗಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಒಳಗೆ ಆ ಗಾಯವನ್ನ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ. ಆದರೆ ಒಂದು ದಿನ, ಆ ಒಂಟಿ ರಾತ್ರಿಯ ಗಾಢ ಮೌನದಲ್ಲಿ, ಅವನ ಸ್ವಂತ ಮನಸ್ಸೇ ಅವನನ್ನ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು, “ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕ್ಷಮಿಸುತ್ತೀಯಲ್ಲ, ನಿನ್ನನ್ನು ನೀನು ಯಾವಾಗ ಕ್ಷಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀಯ?”

ಅವನು ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದ! ಥಟ್ಟನೆ ಮೌನವಾದ. ಬಹುಶಃ ತನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಆ ಪಿಸುಮಾತನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳಿದ್ದ. ಆ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ತಂಗಾಳಿಯಂತೆ, ಆ ಗಲ್ಲಿಯ ಕತ್ತಲಿನಂತೆ, ಆ ಮನಸ್ಸಿನ ಧ್ವನಿ ಎಲ್ಲೂ ಬೇಕಾದರೂ ಬಂದು ಅವನನ್ನು ತಟ್ಟಬಹುದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ದಿನ ಅದು ಬಂದೇಬಿಟ್ಟಿತು. ಅವನ ಎದೆಯ ಬಾಗಿಲನ್ನ ತಟ್ಟಿಬಿಟ್ಟಿತು. ಆ ಒಂಟಿತನವೇ ಅವನಿಗೆ ಬದುಕಿನ ನಿಜವಾದ ಸೌಂದರ್ಯ ತೋರಿಸಿತು. ಆ ಒಂಟಿತನವೇ ಅವನಿಗೆ ಜೀವನದ ಪಾಠ ಕಲಿಸಿತು.

ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಯಿತು. ತಾನು ಕೆಟ್ಟವನಲ್ಲ. ತಾನು ಸ್ವಾರ್ಥಿಯೂ ಅಲ್ಲ. ತಾನು ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ. ತಾನು ಕೇವಲ ದಣಿದಿದ್ದ. ಸಾವಿರ ಸಾವಿರ ಭಾರಗಳನ್ನ ಹೊತ್ತು ದಣಿದಿದ್ದ. ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವ ಆ endless ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಎಲ್ಲೋ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಬಂದಿದ್ದ. ಎಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಹುಡುಕದೆ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದ ಎಂಬುದು ಅವನಿಗೇ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡಿ ಎದುರಿಗೆ ನಿಂತರೂ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದವನ ಹಾಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಇವನು ಯಾರು? ಇವನ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಆ ಬೆಳಕು ಎಲ್ಲಿ? ಇವನ ನಗುವಿನ ಹಿಂದೆ ಆ ಸಂತೋಷ ಎಲ್ಲಿ? ಇವನ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಉತ್ಸಾಹ ಎಲ್ಲಿ?

ಆ ದಿನ ಅವನು ಒಂದು ದೃಢ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಯಾರನ್ನೂ ದ್ವೇಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ತನ್ನನ್ನು ನೋಯಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ತನ್ನ ಹೃದಯದ ಬಾಗಿಲನ್ನ ಅಗಲವಾಗಿ ತೆರೆದಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಗೌರವಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ತನ್ನ ಆತ್ಮಗೌರವವನ್ನು ಬಲಿಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನೇ ಸುಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾರಾದರೂ ತನ್ನನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ, ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಓಡುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವನಿಗೆ ಕೊನೆಗೂ ಒಂದು ಅಂತಿಮ ಸತ್ಯ ಅರ್ಥವಾಗಿತ್ತು. “ನನ್ನನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ನನ್ನನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನನ್ನದಲ್ಲ.”

ಆ ರಾತ್ರಿ ಅವನು ಬಹಳ ದಿನಗಳ ನಂತರ ನೆಮ್ಮದಿಯಾಗಿ ಮಲಗಿದ. ದಶಕಗಳ ಬಳಿಕ ಒಂದು ಮಗುವಿನ ಹಾಗೆ ಗಾಢ ನಿದ್ದೆ. ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮುಗಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಕುಟುಂಬ ಬದಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಜನರ ಮಾತುಗಳು ನಿಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವನೊಳಗಿನ ಆ ಒಂದು ಬಲಿಷ್ಠ ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದಿತ್ತು. ಅವನು ತನ್ನನ್ನೇ ಮತ್ತೆ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದ. ಹಾಗೆ ಅವನಿಗೂ ಅವನು ಯಾರೆಂಬುದು ತಿಳಿಯಿತು! ಆ ಕಳೆದುಹೋಗಿದ್ದ “ನಾನು” ಮತ್ತೆ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ಆ ಸಿಕ್ಕ ಸಂತೋಷ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸೋಕೆ ಆಗದು.

ಆ ಒಂಟಿ ರಾತ್ರಿಗಳೇ ಅಷ್ಟು ಅಮೂಲ್ಯ. ಆ ಕತ್ತಲ ಗೋಡೆಗಳೇ ಅಷ್ಟು ಮೌಲಿಕ. ಆ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಮೌನವೇ ಅಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಆ ಒಂಟಿತನದಲ್ಲೇ ಮನಸ್ಸು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ. ಆ ಒಂಟಿತನದಲ್ಲೇ ನಾವು ನಮ್ಮನ್ನು ಮತ್ತೆ ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತೇವೆ. ಆ ಒಂಟಿತನದಲ್ಲೇ ಬದುಕಿನ ನಿಜವಾದ ಸೌಂದರ್ಯ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯೂ ಹೀಗೆಯೇ ಅಲ್ಲವೇ? ಆ ಬೆಟ್ಟ, ಆ ಕಾಡು, ಆ ಹರಿಯುವ ನದಿ, ಆ ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆ, ಆ ಗಗನದ ಚಂದ್ರ, ಎಲ್ಲವೂ ತಮ್ಮ ಪಾಡಿಗೆ ತಾವು ಮೌನವಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಆ ಮೌನದಲ್ಲೇ ಅವುಗಳ ಅಸಾಧಾರಣ ಶಕ್ತಿ ಅಡಗಿದೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಅದರ ಮೌನದಲ್ಲೇ ಅದರ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿ ಅಡಗಿದೆ.

ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಒಂದು ಪಿಸುಮಾತು

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಜನರನ್ನಲ್ಲ, ನಮ್ಮನ್ನೇ. ಎಲ್ಲರಿಗಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲರ ನೋವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು, ಎಲ್ಲರ ತಪ್ಪನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುತ್ತಾ, ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮನಸ್ಸು ಯಾವಾಗ ದಣಿದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೇ ನಾವು ಗಮನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ಇತರರ ಕಣ್ಣೀರು ಒರೆಸುತ್ತಾ ಇರುತ್ತೇವೆ, ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಬಂದ ಆ ಕಂಬನಿ ಒರೆಸಲು ಯಾರಿಗೂ ಸಮಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸತ್ಯ ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ ಆ ಒಂದು ಒಂಟಿ ರಾತ್ರಿ ಬಂದೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಆ ಕತ್ತಲ ಗೋಡೆಗಳ ನಡುವೆ, ಆ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಗಾಳಿಯ ಸದ್ದಿನ ನಡುವೆ, ಆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಗಲ್ಲಿಯ ಕತ್ತಲ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ, ಮನಸ್ಸು ಪಿಸುಗುಟ್ಟಿ ಎಬ್ಬಿಸುತ್ತದೆ. “ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೋ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. “ನೀನೂ ಒಂದು ಜೀವ” ಎಂದು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಪಿಸುಮಾತನ್ನು ಕೇಳುವ ಆ ಒಂದು ಕ್ಷಣವೇ ಬದುಕಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಕ್ಷಣ. ಆ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಇಡೀ ಜೀವನವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ.

ನೆನಪಿಡಿ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸ್ವಾರ್ಥವಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ boundaries ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಹಂಕಾರವಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ “No” ಎನ್ನುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ನೀವೇ. ನೀವಿಲ್ಲದೆ ನಿಮ್ಮ ಜೀವನ ಇಲ್ಲ, ಇದನ್ನ ಮನಗಾಣಿ.

ಇದು ಸ್ವಾರ್ಥದ ಬದುಕಲ್ಲ. ಇದು ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಬದುಕು. ಇದು self-love ನ ಬದುಕು. ಇದೇ ನಿಜವಾದ ಬದುಕು!

ಬರಹ: ಸಂತೋಷ್‌ಕುಮಾರ್ ತಂಗವೇಲು